ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਸੰਗਠਿਤ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਈ-ਸ਼੍ਰਮ ਯੋਜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੈਨਸ਼ਨ, ਬੀਮਾ ਕਵਰੇਜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਕੀਮਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਈ-ਸ਼੍ਰਮ ਕਾਰਡ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਈ-ਸ਼੍ਰਮ ਕਾਰਡ ਕੀ ਹੈ?
ਈ-ਸ਼੍ਰਮ ਕਾਰਡ ਇੱਕ ਡਿਜੀਟਲ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਹੈ ਜੋ ਅਸੰਗਠਿਤ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰ ਦੀ ਪਛਾਣ, ਸ਼ੈਸ਼ਣਿਕ ਯੋਗਤਾ, ਕੌਸ਼ਲ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਰਡ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਈ-ਸ਼੍ਰਮ ਕਾਰਡ ਲਈ ਯੋਗਤਾ
ਈ-ਸ਼੍ਰਮ ਕਾਰਡ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਲਈ, ਉਮੀਦਵਾਰ ਨੂੰ ਹੇਠਲੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ:
- ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੀ ਉਮਰ 16 ਤੋਂ 59 ਸਾਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
- ਉਹ ਅਸੰਗਠਿਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਜ਼ਦੂਰ, ਰੈਸ਼ਨ ਵਾਲਾ, ਘਰੇਲੂ ਸਹਾਇਕ, ਆਦਿ)।
- ਉਹ EPFO, ESIC ਜਾਂ NPS ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
- ਉਹ ਆਯ ਕਰ ਭਰਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਈ-ਸ਼੍ਰਮ ਕਾਰਡ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼
ਈ-ਸ਼੍ਰਮ ਕਾਰਡ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਲਈ ਹੇਠਲੀਆਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ:
- ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ
- ਆਧਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ
- ਪੈਨ ਕਾਰਡ
- ਬੈਂਕ ਪਾਸਬੁੱਕ (IFSC ਕੋਡ ਸਮੇਤ)
- ਪਾਸਪੋਰਟ ਸਾਈਜ਼ ਫੋਟੋ
- ਪਤਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਿਜਲੀ ਬਿੱਲ, ਰੈਸ਼ਨ ਕਾਰਡ)
- ਜਨਮ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰ
ਈ-ਸ਼੍ਰਮ ਕਾਰਡ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ
ਓਨਲਾਈਨ ਅਰਜ਼ੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ:
- ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ‘ਤੇ ਜਾਓ: ਸਰਕਾਰੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ https://eshram.gov.in ‘ਤੇ ਜਾਓ।
- “Register on e-Shram” ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ: ਹੋਮਪੇਜ ‘ਤੇ “Register on e-Shram” ਬਟਨ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।
- ਆਧਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਦਰਜ ਕਰੋ: ਆਪਣਾ ਆਧਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਕੈਪਚਾ ਕੋਡ ਦਰਜ ਕਰੋ।
- OTP ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਦਰਜ ਕਰੋ: ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ OTP ਦਰਜ ਕਰੋ ਅਤੇ “Submit” ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।
- ਆਧਾਰ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਨ: ਆਪਣਾ ਆਧਾਰ ਨੰਬਰ ਦਰਜ ਕਰੋ ਅਤੇ OTP ਜਾਂ ਬਾਇਓਮੈਟਰਿਕ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਨ ਕਰੋ।
- ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਭਰੋ: ਨਾਮ, ਪਤਾ, ਸ਼ੈਸ਼ਣਿਕ ਯੋਗਤਾ, ਕੌਸ਼ਲ, ਬੈਂਕ ਖਾਤਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਆਦਿ ਭਰੋ।
- ਸਮੀਖਿਆ ਅਤੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰੋ: ਸਭ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰੋ ਅਤੇ “Submit” ਬਟਨ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।
- UAN ਨੰਬਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ: ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਅਕਾਊਂਟ ਨੰਬਰ (UAN) ਮਿਲੇਗਾ।
- ਈ-ਸ਼੍ਰਮ ਕਾਰਡ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ: ਆਪਣਾ ਈ-ਸ਼੍ਰਮ ਕਾਰਡ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਟ ਆਊਟ ਲਵੋ।
ਆਫਲਾਈਨ ਅਰਜ਼ੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ:
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਧਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਕਾਮਨ ਸਰਵਿਸ ਸੈਂਟਰ (CSC) ‘ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਆਫਲਾਈਨ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੋ। CSC ਕਰਮਚਾਰੀ ਤੁਹਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਬਾਇਓਮੈਟਰਿਕ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਨ ਕਰਨਗੇ।
ਈ-ਸ਼੍ਰਮ ਕਾਰਡ ਦੇ ਫਾਇਦੇ
- ਪੈਨਸ਼ਨ ਲਾਭ: 60 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ‘ਤੇ ₹3,000 ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਪੈਨਸ਼ਨ।
- ਬੀਮਾ ਕਵਰੇਜ: ਮੌਤ ‘ਤੇ ₹2 ਲੱਖ ਅਤੇ ਅੱਧੇ ਅਪੰਗਤਾ ‘ਤੇ ₹1 ਲੱਖ ਤੱਕ ਬੀਮਾ।
- ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਲਾਭ: ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਲਾਭ।
- ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਮੌਕੇ: ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਸੇਵਾ ਪੋਰਟਲ ਦੁਆਰਾ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ।
- ਕੌਸ਼ਲ ਵਿਕਾਸ: ਕੌਸ਼ਲ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ।
- ਆਰਥਿਕ ਮਦਦ: ਆਪਤਕਾਲੀਨ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੀ ਆਰਥਿਕ ਮਦਦ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
1. ਈ-ਸ਼੍ਰਮ ਕਾਰਡ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਦੀ ਆਖਰੀ ਤਾਰੀਖ ਕੀ ਹੈ?
ਈ-ਸ਼੍ਰਮ ਕਾਰਡ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਈ ਆਖਰੀ ਤਾਰੀਖ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਵੀ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੋ।
2. ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਲਈ ਕੋਈ ਫੀਸ ਲੱਗਦੀ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, ਈ-ਸ਼੍ਰਮ ਕਾਰਡ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਲਈ ਕੋਈ ਫੀਸ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ।
3. ਈ-ਸ਼੍ਰਮ ਕਾਰਡ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਹੈ?
ਈ-ਸ਼੍ਰਮ ਕਾਰਡ ਇੱਕ ਡਿਜੀਟਲ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਉਪਯੋਗ ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣ ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
4. ਅਰਜ਼ੀ ਦੌਰਾਨ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਆਈ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਅਰਜ਼ੀ ਦੌਰਾਨ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਆਈ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ 14434 ਜਾਂ 18008896811 ਨੰਬਰ ‘ਤੇ ਸੰਪਰਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਨਤੀਜਾ
ਈ-ਸ਼੍ਰਮ ਕਾਰਡ ਅਸੰਗਠਿਤ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਰਜ਼ੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸੌਖੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਓਨਲਾਈਨ ਜਾਂ ਆਫਲਾਈਨ ਦੋਹਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਅਰਜ਼ੀ ਦੌਰਾਨ ਲੋੜੀਂਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰੋ।