Advertising
Advertising
आजच्या डिजिटल युगात भारतात पासपोर्ट मिळवणे किंवा त्याचे नूतनीकरण करणे अधिक सोपे झाले आहे. भारत सरकारच्या पासपोर्ट सेवा पोर्टल च्या माध्यमातून तुम्ही घरबसल्या ऑनलाइन फॉर्म भरून फक्त काही मिनिटांत अर्ज करू शकता. या लेखात आपण ऑनलाइन आणि ऑफलाइन अर्ज प्रक्रिया, लहान मुलांसाठी पासपोर्ट अर्ज, आणि वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs) याबद्दल सविस्तर माहिती घेणार आहोत.
✳️ ऑनलाईन पासपोर्ट अर्ज प्रक्रिया (For Adults)
🔹 टप्पा 1: पासपोर्ट सेवा पोर्टलवर नोंदणी करा
- अधिकृत वेबसाइट उघडा: www.passportindia.gov.in
- “Register Now” वर क्लिक करा.
- तुमचे नाव, ईमेल आयडी, मोबाईल नंबर, जन्मतारीख भरून खाते तयार करा.
- ईमेलद्वारे आलेल्या लिंकवर क्लिक करून खाते सक्रिय करा.
🔹 टप्पा 2: लॉगिन करा
- युजरनेम व पासवर्ड टाकून लॉगिन करा.
🔹 टप्पा 3: अर्ज फॉर्म भरा
- “Apply for Fresh Passport / Re-issue of Passport” निवडा.
- तुमची वैयक्तिक माहिती, पत्ता, शिक्षण, नोकरीविषयक माहिती भरा.
- योग्य प्रकार निवडा: नवीन पासपोर्ट / नूतनीकरण.
🔹 टप्पा 4: फी भरा
- ऑनलाइन पेमेंट पर्याय:
- डेबिट/क्रेडिट कार्ड
- नेट बँकिंग
- SBI चलन
🔹 टप्पा 5: अपॉइंटमेंट बुक करा
- जवळील Passport Seva Kendra (PSK) किंवा Post Office Passport Seva Kendra (POPSK) निवडा.
- उपलब्ध तारीख व वेळ निवडून अपॉइंटमेंट बुक करा.
🔹 टप्पा 6: आवश्यक कागदपत्रांची तयारी
- अर्जाचा प्रिंटआउट
- ओळखपत्र (आधार, PAN, मतदार ID)
- पत्त्याचा पुरावा (बिल, बँक स्टेटमेंट इ.)
- फी भरल्याची पावती
- जन्म दाखला (आवश्यक असल्यास)
🔹 टप्पा 7: PSK/POPSK ला भेट द्या
- अपॉइंटमेंटच्या दिवशी वेळेवर पोहोचा
- बायोमेट्रिक माहिती (फोटो, अंगठ्याचे ठसे) जमा करा
- अधिकारी तुमची कागदपत्रे तपासतील
📝 ऑफलाइन पासपोर्ट अर्ज प्रक्रिया
टप्पा 1: जवळील PSK किंवा POPSK मध्ये जा
- अर्ज फॉर्म घ्या किंवा डाउनलोड करून प्रिंट करा.
टप्पा 2: अर्ज भरा
- सर्व माहिती नीट भरून योग्य कागदपत्रे संलग्न करा.
टप्पा 3: फी भरा
- बँकेतून किंवा ऑन-साइट फी भरून पावती मिळवा.
टप्पा 4: अपॉइंटमेंट घ्या
- अर्ज सबमिट केल्यावर अधिकाऱ्यांकडून अपॉइंटमेंट तारीख मिळवा.
👶 लहान मुलांसाठी (Minor) पासपोर्ट अर्ज प्रक्रिया
वयोमर्यादा:
- १८ वर्षांखालील व्यक्तींसाठी ‘मायनर पासपोर्ट’ म्हणून अर्ज करावा लागतो.
आवश्यक कागदपत्रे:
- जन्म दाखला
- आई किंवा वडिलांचा पासपोर्ट किंवा ओळखपत्र
- पत्त्याचा पुरावा
- दोघा पालकांच्या स्वाक्षऱ्या आवश्यक
- स्वघोषणापत्र (Annexure D)
प्रक्रिया:
- ऑनलाइन किंवा ऑफलाइन अर्ज प्रक्रिया वर सांगितल्याप्रमाणेच.
- बायोमेट्रिक घेण्याची गरज नाही.
- PSK ला आई-वडिलांसोबत उपस्थित राहणे आवश्यक आहे.
♻️ पासपोर्ट नूतनीकरण (Renewal) प्रक्रिया
केव्हा नूतनीकरण करावे?
- पासपोर्टचा वैधता कालावधी संपत आला असेल (उदा. १ वर्षाच्या आत)
- पाने संपले असल्यास
- जुना पासपोर्ट हरवलेला / खराब झाला असेल
प्रक्रिया:
- passportindia.gov.in वर लॉगिन करा.
- “Re-issue of Passport” निवडा.
- मागील पासपोर्टची माहिती द्या.
- फी भरा व अपॉइंटमेंट बुक करा.
- जुन्या पासपोर्टसह PSK ला हजर व्हा.
- नवीन पासपोर्ट पोस्टाने मिळेल.
📃 आवश्यक कागदपत्रांची यादी
| प्रकार | कागदपत्र |
|---|---|
| ओळख | आधार कार्ड, PAN कार्ड, मतदार ओळखपत्र |
| पत्ता | वीजबिल, पाणीबिल, बँक स्टेटमेंट, रेशन कार्ड |
| जन्मदाखला | माइनर साठी अनिवार्य |
| जुना पासपोर्ट | नूतनीकरणासाठी आवश्यक |
| फी पावती | ऑनलाइन पेमेंट स्लिप किंवा SBI चलन |
💰 पासपोर्ट फी (2025 साठी)
| पासपोर्ट प्रकार | पाने | सामान्य सेवा | Tatkal सेवा |
|---|---|---|---|
| प्रौढ (Adult) | 36 | ₹1500 | ₹3500 |
| प्रौढ | 60 | ₹2000 | ₹4000 |
| माइनर | 36 | ₹1000 | ₹3000 |
❓ वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
1. पासपोर्ट मिळायला किती वेळ लागतो?
- सामान्य सेवा: १५ ते ३० दिवस
- Tatkal सेवा: ३ ते ७ कार्यदिवस
2. आधार नसल्यास अर्ज करू शकतो का?
- हो, PAN, मतदार ID, ड्रायव्हिंग लायसन्ससारखी पर्यायी ओळखपत्रे चालतात.
3. माइनर साठी किती काळाचा पासपोर्ट मिळतो?
- ५ वर्षे किंवा १८ वर्षे पूर्ण होईपर्यंत, जे आधी होईल.
4. जुना पासपोर्ट हरवला असल्यास काय करावे?
- पोलीस स्टेशनमध्ये FIR नोंदवा व त्याची कॉपी सबमिट करा.
5. Tatkal सेवा कधी घ्यावी?
- अर्जदाराला तत्काळ पासपोर्ट हवा असेल (उदा. प्रवासाचे निकड), तेव्हा Tatkal सेवा निवडावी.
🔚 निष्कर्ष
२०२५ मध्ये पासपोर्ट अर्ज आणि नूतनीकरण प्रक्रिया जलद, सुलभ आणि पारदर्शक झाली आहे. तुम्ही ऑनलाइन अर्ज करून केवळ काही मिनिटांत अपॉइंटमेंट बुक करू शकता. लहान मुलांपासून प्रौढांपर्यंत सर्वांसाठी वेगवेगळी पण सोपी प्रक्रिया आहे.
अधिकृत वेबसाइट: https://passportindia.gov.in
सल्ला: सर्व माहिती बरोबर भरावी आणि खोटे दस्तऐवज देऊ नयेत, अन्यथा पासपोर्ट नाकारला जाऊ शकतो.
